|
COĞRAFYA
Kelkit
,39.-40.boylamlar ile 40-41.enlemler arasinda yer almaktadir.
Yazlar sicak ve az yagisli,sonbahar ve ilk bahar yagisli,kislar
ise soguk yagisli ve uzundur
Kelkit'in cografi açidan ilginç
bir özelligi vardir. Kelkit ilçemiz her ne kadar Karadeniz
Bölgesinde yer aliyorsa da,tamamiyla Karadeniz Bölgesiyle degil,genel
olarak Dogu Anadolu Bölgesinin cografi özellikleriyle örtüsen
iklim verileriyle karsimiza çikmaktadir. Bu görüsü pekistiren
nedenler olarak,Kelkit'in özellikle Gümüshane'ye nazaran genis
düzlüklerinin (Kelkit ovasi,Mormoç ovasi gibi) var olmasi,
deniz seviyesine göre en alçak kesiminin dahi
1350 metreyi bulan yüksekligi, yillik ortalama çok düsük bir
yagis miktarinin bulunmasi, yaz kurakliginin etken ve egemen
olmasi, steplerin genisçe yer tutmasi, arpa, bugday,
sekerpancari ve patates gibi daha çok karasal iklim kosullarinda
yetisen ürünlerin üretiliyor olmasi sayilabilir
Dolayisiyla,Gümüshane'nin
güneyinde denize paralel olarak siralanan ve bazi kesimlerde
yüksekligi 2500 metreyi bulan Gümüshane daglarinin deniz
etkisinin Kelkit'e sokulmasini büyük ölçüde engelledigini
belirtmemiz gerekir. Kelkit'in deniz seviyesine göre yüksekligi,
Türkiye ortalamasinin çok üzerindedir. Bu da deniz seviyesine
göre sicaklik farkinin 7 derece olmasina neden olmaktadir
Genel nem orani,Dogu Anadolu Bölgesinden yüksek,Karadeniz
bölgesinden ise düsüktür.
Nasil Gümüshane daglari deniz tesirinin Kelkit'e
sokulmasini engelliyorsa, ayni sekilde Otlukbeli Daglari da
karasal iklimin Kelkit'e sokulmasini ve genislemesini
engellemektedir. Bu durum ise Kelkit'in cografi anlamda tam bir
‘geçis' bölgesi oldugunu göstermektedir.
Kelkit meteoroloji istasyonu 1954
yilinda baslattigi iklim verilerini ölçüm çalismalarina l990
yilinda son vermistir. Kelkit meteoroloji istasyonunun 36 yillik
verilerine göre Kelkit'te yillik ortalama sicaklik 6.9 santigrat
derecedir. Bu deger Gümüshane'de 9.6,Bayburt'ta 6.7,Erzincan'da
10.8'dir
Kelkit'te esen en hakim rüzgar
güney rüzgaridir. Bu rüzgara halkimiz arasinda karayel
denilmektedir. Kelkit'te yazlari sicak ve kuraktir. Kislari ise
soguk ve yagislidir. Yillik ortalama bagil nem %58'dir.Yillik
açik gün sayisinin 64 günü buldugu Kelkit'te bu degerin yariya
yakini karasalligin tesiriyle yaz aylarinda yasanir. Bulutlu gün
ortalama 233 günü bulur. En fazla yagis bahar aylarinda görülür.
Kelkit'te yillik ortalama yagisli gün sayisi ise 66.5'dir
Kelkit'in her
tarafindan fiskiran ve yöremizde göze,pinar,pahar gibi isimlerle
anilan su kaynaklari mevcuttur. Su kaynaklari üzerine hayrat
yapma egilimi son yillarda artmistir. Kültürümüzün temel yapi
taslarindan birisidir gözeler. Kelkit'te göze denince ilk akla
gelen Agababa'yi ve Haci Cebeci'yi rahmetle anmamiz gerekir.
Kelkit ve çevresindeki baslica gözeler,Sitma Pinari, Gorden,
Korpahar, Egri Göze, Gülizarin Pinari, Kara Pinar, Bekir Çavusun
Pinari, Yardibi, Korgöze, Kesis Pahari, Üçgözeler,
Bülbülyuvasi'dir.
Kelkit'in
Dogankavak, Yesilova, Deredolu, Kozoglu, Yeniyol ve Çambasi
köylerinde ise madensuyu kaynaklari tespit edilmistir.
Kelkit'in tam
ortasindan akan Kelkit Çayi,Yesilirmak'in en uzun koludur.
Toplam uzunlugu 320 km'dir.
Trabzon
salnamelerinde, 1876 tarihli Salnamede Kelkit Çayi ile ilgili
olarak su bilgi verilmektedir : “Kelkit kazasina tabii Balahor
karyesinden nebaen eden nehir Sadak ve Kosmasat nehirleriyle
Kelkit kazasinda birliserek Siran kazasi ve Karahisar-i Sarkî ve
Niksar taraflarindan cereyan ile Tasova nam mahalde Amasya
irmagina munsab olur”.
Kelkit Çayi,üç
büyük derenin Kelkit yakinlarinda bulusmasi sonucu olusmustur ki
bu dereler, Balahor, Kosmasat ve Dayisi dereleridir. Dayisi
deresi, Karaçayir Köyünün güneyinde Kosmasat deresiyle birlesir.
Balahor deresiyse Kelkit'in kuzey-dogusunda bu suya katilir.
Ovaya inen akarsu ve derelerle büyüyen Kelkit Çayi, güney-dogu
istikametinde Susehri ovasina ulasir. Kelkit Çayi'na suyunu
veren dereler, Isgah(Özen), Kom, Sen, Havsu, Sidirge, Hirziri (Çambasi)
ve Eymür dereleridir. Düzensiz bir akis rejimine sahip bulunan
Kelkit Çayi'nin ortalama akis miktari 21.1 Metreküp/sn'dir.
Kelkitin coğrafi
bilgileri
http://www.kelkit.bel.tr
adresinden alınmıştır
|