Gümüşhane
Milli Mücadele yıllarında kıyı
ile iç kesimler arasında geçiş bölgesi olması sebebiyle coğrafi
önem arz eden Gümüşhane, bu dönemde Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u
Milliye Cemiyeti''nin faaliyet alanı içinde bulunmuştur.
Gümüşhane delegesi Kadirbeyzade Zeki Bey bu cemiyetin ikinci
başkanlığına getirilmiştir.
23 Temmuz 1919''da toplanan Erzurum Kongresi''ne Gümüşhane''den
Kadirbeyzade Zeki Bey (Gümüşhane ve Torul mümessili olarak)
Erzurum Kongresi''ne katıldı. Kelkit''ten Müftü Osman Nuri
Efendi, Şiran''dan Müftü Hasan Fahri (Polat) Efendi Erzurum
Kongresi''nin açılış ve kapanış dualarını yapmıştır. Bu nedenle
9 Ağustos 1335 (1919)''da Mustafa Kemal, O''na yazdığı bir
tezkere ile teşekkür etmiştir.
Osmanlı hakimiyetinin ilk
zamanlarında Erzurum Eyaletine bağlı iken sonraları Trabzon''a
bağlanan Gümüşhane sancağı 20 Nisan 1924 ve 491 sayılı kanunun
89.maddesinde "Vilayet" başlığı altındaki kanunla 1925 yılında
il olmuştur.
1925-1926 tarihli Trabzon salnamesinde "Gümüşhane Vilayeti
Merkez ilçe ile birlikte Bayburt, Kelkit, Torul ve Şiran olmak
üzere beş ilçe, beş bucak ve 377 köyden oluştuğu, 16943 evde
101153 kişinin yaşadığı şehirde hastane olmadığı; vilayetin
ticari durumunun Trabzon-Bayburt-Erzurum büyük yolu üzerinde ve
İran transit yolu üzerinde bulunduğundan oldukça iyi olduğu,
aslında tarım memleketi olan vilayetin bazı yerlerinde ürünleri
yerel ihtiyacı karşılamadığından, halkın bir kısmının işçilik,
meyvecilik ve katırcılıkla geçindiği" belirtilmektedir.
Gümüşhane''nin il olmasıyla birlikte Ahmet Durmuş (Evren-dilek)
Bey vali olarak atanmıştır. Cumhuriyet döneminin ilk Belediye
Başkanı ise Osman Bey (Ataç) olup 1922-1934 tarihleri arasında
görev yapmıştır. Mustafa Kemal Atatürk''ün Cumhurbaşkanlığı
döneminde Gümüşhane’de yol ve köprü yapımına önem verilmiş,
tarım geliştirilmeye çalışılmıştır.İsmet İnönü''nün
Cumhurbaşkanlığı döneminde ise II. Dünya Savaşı patlak
verdiğinden ilk dönemlerde hemen hiçbir yatırımın yapılmadığı
Gümüşhane il merkezine 1948 yılında su getirilmiş, ertesi yıl da
elektrik şebekesi kurulmuştur.1950''den itibaren ekonomik bir
kalkınma görülmeye başlanmış, ancak daha sonra diğer illere ve
hatta Avrupa ülkelerine göç olayı başlamıştır. Bayburt''un 1989
tarihinde il olması ve ayrıca yeni ilçelerin oluşturulması ile
idari taksimatta değişiklik meydana gelmiştir. 1988 yılında
Köse, 1990 yılında Kürtün ilçe olmuştur.
|
